Y “Sun” yn achub Llafur?

Roedd yr is-etholiad diweddar yn yr Alban yn caniatau’r Llywodraeth Lafur fwynhau ochenaid o ryddhad. Ym 1997, sedd Gogledd Ddwyrain Glasgow oedd yr un mwyaf diogel oedd gan y Blaid Lafur yn yr Alban. Pryd hynny, cawsont gefnogaeth 22,534 o bleidleiswyr; a dyna oedd y tro olaf, tan yn awr, i’r sedd fwynhau etholiad llawn.Read

Chwilio am ddihangfa

Un o gymeriadau mawr Caernarfon yn yr hanner canrif diwethaf oedd cyfaill o’r enw Wil Napoleon. Un o’i hoff lefydd i gael peint oedd yr Anglesey Arms yng Nghaernarfon. Mae’r dafarn hon mewn safle anhygoel, yn edrych allan dros y Fenai ac wedi ei hadeiladu a’i chefn yn erbyn hen furiau tref Caernarfon. O ganlyniad nid oes gan yr Anglesey ddrws cefn fel y cyfryw. Un o’m hoff ddywediadau gan Wil Napoleon oedd “Paid byth â dechrau ffeit mewn tŷ tafarn heb ddrws cefn”. Yn sicr ddigon byddai perchenogion yr Anglesey Arms yn ddiolchgar iawn ei fod yn meddwl felly! Read

Diystyru Gwersi Gwyddoniaeth

 Mae gwyddonwyr yn delio â’r ffeithiau, cymaint ag y mae’r rheiny ar gael. Ar y llaw arall mae gwleidyddion yn ymwneud â ffeithiau os ydynt yn digwydd eu helpu yn eu dadleuon. Read

Diystyru Gwersi Gwyddoniaeth

 Mae gwyddonwyr yn delio â’r ffeithiau, cymaint ag y mae’r rheiny ar gael. Ar y llaw arall mae gwleidyddion yn ymwneud â ffeithiau os ydynt yn digwydd eu helpu yn eu dadleuon. Read

Ystyr Rhyddid Cenedlaethol yn y ganrif hon

  Hanner canrif yn ôl yr oedd sloganau mawr wedi eu paentio ar waliau Stâd y Faenol ger Bangor, ac ar pontydd rheilffyrdd cyfagos. Roeddynt yn darllen, yn ddigon syml, “Rhyddid i Gymru”. Read

Pethau’n mynd yn deilchion i Lafur

Roedd y penderfyniad gan Blaid Cymru a’r SNP i drefnu dadl ar lawr Tŷ’r Cyffredin ynglŷn â chael Etholiad Cyffredinol buan, yn rhywbeth yr wyf yn ei groesawu. Read

Tranc y Llefarydd

Mae swyddogaeth Llefarydd Tŷ’r Cyffredin yn gyffelyb i reffari mewn siambr sy’n gweld llawn cymaint o wrthdrawiad ag a welir yn Anfield. Y reffari gorau yw’r un a welir lleiaf ohono. Read

Diwedd y ffordd i Brown?

Tybed a oes unrhyw un wedi sylwi, yn y byd cyfnewidiol sydd o’n cwmpas, sut y mae un digwyddiad gwleidyddol bron iawn wedi diflannu? Ar un adeg yr is-etholiad seneddol oedd yr arwydd tebycaf o wrthryfel y bobl yn erbyn y Llywodraeth. Mae’n ymddangos ei fod bellach mor brin â lili’r Wyddfa. Read

Cynulliad yn dathlu dod yn 10oed

Dydd Mawrth nesaf, bydd y Cynulliad Cenedlaethol yn dathlu deng mlwyddiant ei sefydlu. Mae’n amser da felly i adolygu’r perfformiad dros y cyfnod ac i edrych ychydig i’r dyfodol. Gwelwyd llwyddiannau a siomedigaethau. Fodd bynnag yr un elfen gwbl bwysig yw’r ffaith fod y Cynulliad Cenedlaethol bellach wedi dod i gael ei dderbyn gan fwyafrif mawr pobl Cymru, fel rhan anatod o’n sefydliadau democrataidd. Yn y Refferendwm ym 1997, dim ond 51% o’r rhai oedd yn pleidleisio, a roddodd “Ie” i’r cynnig am Gynulliad. Mae’r polau diweddar yn dangos newid syfrdanol: bellach dim on 11% sy’n dweud y dylai’r Cynulliad cael ei ddiddymu.Read

Gwlad y Gân!

  Mae cantorion Cymreig yn mwynhau sylw eithriadol y dyddiau hyn. Clywsom yr wythnos diwethaf fod y gantores enwog o Nefyn, Duffy, wedi ei henwebu ar gyfer gwobr Ivor Novello. Mae hyn yn dilyn ei llwyddiant ysgubol yn y Brit Awards ac yn y Grammy Awards. Read

Y llanast yr economaidd yn taro adref

Cyhoeddwyd fel rhan o’r Gyllideb yr wythnos hon y byddai’r Llywodraeth yn ceisio gwerth £15 biliwn o arbedion “effeithioldeb”. Bydd hyn yn cael canlyniadau difrifol iawn yng Nghymru. Amcangyfrifwyd y byddai’n arwain at dorri £1 biliwn oddi ar gyllideb blynyddol y Cynulliad Cenedlaethol sy’n sefyll ar draws £14 biliwn y flwyddyn. Methodd Rhodri Morgan berswadio ei gyfeillion yn San Steffan i liniaru’r effaith ar Gymru oherwydd cyflwr bregus yr economi yma.Read

Llais i’r Gogledd yn Senedd Ewrop?

  Pan ddaw etholiadau ym Mehefin, fe welwn tri o’r pedwar cynrychiolydd sydd gan Gymru, yn ymddeol o Senedd Ewrop. Mae Glenys Kinnock ac Eluned Morgan (Llafur) a Jonathan Evans (Tori) yn rhoddi’r ffidil yn y to; dim ond Jill Evans (Plaid Cymru) fydd yn sefyll i’w hail-ethol.Read

Mae Dafydd El yn iawn

Mae Dafydd Ellis Thomas yn iawn! Mae Llywydd y Cynulliad wedi dweud wrth Ysgrifennydd Gwladol Cymru Paul Murphy AS, fod yr oedi yn San Steffan yn tanseilio Deddf Llywodraeth Cymru 2006.Read

Gweithredu ar alcoholiaeth

Dydd Sadwrn diwethaf cawsom gyfle i groesawu tîm rygbi Iwerddon i Gaerdydd mewn gêm eithriadol o gynhyrfus a arweiniodd i’r Iwerddon ennill y bencampwriaeth. Y dydd Mawrth blaenorol roedd miloedd ohonom yng Nghymru, fel ym mhob man o’r byd, wedi dathlu Gŵyl Sant Padrig. Read

Dathlu ein bodolaeth

Dydd Sadwrn diwethaf cawsom gyfle i groesawu tîm rygbi Iwerddon i Gaerdydd mewn gêm eithriadol o gynhyrfus a arweiniodd i’r Iwerddon ennill y bencampwriaeth. Y dydd Mawrth blaenorol roedd miloedd ohonom yng Nghymru, fel ym mhob man o’r byd, wedi dathlu Gŵyl Sant Padrig. Read

Y Cynulliad Ddylai Ddeddfu

O ddarllen sylwadau a wnaed gan y wasg Llundeinig yn ddiweddar am y Mesur Iaith y mae’r Cynulliad Cenedlaethol yn ei hyrwyddo, mae’n gwbl amlwg pam yr oedd datganoli mor hanfodol i Gymru.Read

Refferendwm arall?

Deng mlynedd ar hugain yn ôl, ar y 1af o Fawrth 1979, cynhaliwyd refferendwm ar sefydlu Cynulliad Cenedlaethol i Gymru. Digwyddodd y refferendwm yn nyddiau olaf Llywodraeth Lafur hynod amhoblogaidd.Read

Prifysgolion Cymru yn gwynebu cost annibyniaeth

Fis diwethaf adroddwyd bod Prifysgolion Bangor ac Aberystwyth, yn ystod y flwyddyn academaidd nesaf, am sefydlu eu graddau eu hunain ac yn raddol am symud i ffwrdd o ddefnyddio graddau Prifysgol Cymru. Read

Ble mae neges heddwch y Nadolig?

Y penwythnos diwethaf bu’r Arlywydd Bush ar ymweliad y Nadolig gyda lluoedd arfog America yn Iraq. Cafodd brofiad anhygoel pan daflwyd esgidiau ato gan ohebydd y Wasg Iracaidd. Ymddengys fod taflu esgidiau yn un o’r ffyrdd mwyaf eithafol o ddangos dirmyg tuag at rhywun yn Iraq. Roedd George Bush ar goll am eiriau, yn siarad mewn termau o ansicrwydd mawr, ac yn amlwg ddim yn deall beth oedd yn digwydd. Read

Gwell Trafnidiaeth i’r Gogledd – o’r diwedd

O’r hir hwyr cawsom ddatganiad ar gynlluniau priffyrdd a thrafnidiaeth y Cynulliad, sydd yn dod a newyddion da i’r Gogledd. Cyhoeddodd Gweinidog Trafnidiaeth a’r Economi, Ieuan Wyn Jones AC, ei fod am fuddsoddi yn sylweddol i wella’r ffyrdd a’r rheilffyrdd yn ein rhan ni o’r wlad. Read