Prif ddiben ein hysgolion

Rwyf yn ymddiheuro cyn cychwyn! Byddaf yn cynddeiriogi rhai o’m cyfeillion da gyda’r erthygl hon. Read

Pryd ddylem ni ymddeol?

Ni allwn gredu fy nghlustiau. Yr wythnos diwethaf yr oedd y Gweinidog Pensiynau, cyn-arweinydd y Toriaid, Ian Duncan Smith AS, wedi cyfiawnhau penderfyniad y Llywodraeth Glymblaid i godi oed ymddeol i ddynion i 66 ymhen pum mlynedd, ar y sail anhygoel na ddylid ystyried pobl sy’n 65 oed fel rhai sydd, yn ei eiriau gwreiddiol ef, "Thrown onto the scrapheap".Read

Fe ddaeth dydd Iau, dydd Gwener!

Bellach mae’r argyfwng yn brathu. Ond ni all neb honni fod y Gyllideb diweddar yn annisgwyl. Read

Pwysigrwydd Amaethyddiaeth

Rydym i gyd yn ymwybodol o’r hanes am y plant ysgol o’r dinasoedd. Pan ofynnir iddynt o ble yr ydym yn cael ein llefrith neu’n tatws, yr ateb a ddaw, yn ôl pob tebyg yw "Tescos". Read

Addysg Gymraeg a’r Cynulliad

Un o hanesion llwyddiant y Gymru gyfoes yw tyfiant y nifer yr ysgolion Cymraeg yn y rhannau hynny o Gymru sydd yn Saesneg eu hiaith.Read

Llywodraeth Seisnig iawn

Felly mae Clymblaid yn llywodraethu yn San Steffan am y tro cyntaf mewn 65 o flynyddoedd. Roedd y cynnydd dros dro ym mhleidlais y Democratiaid Rhyddfrydol yn arwain at Lywodraeth dan arweiniad y Toriaid. Read

Y Cwestiwn Mawr a Anwybyddwyd

Pwy bynnag sy’n ffurfiol Llywodraeth yfory byddant yn wynebu un cwestiwn sy’n gwbl ganolog i’w dyfodol: sut i ad-dalu’r dyledion sector gyhoeddus enfawr a gronwyd dros y blynyddoedd diweddar. Yn anorfod bydd cyllideb brys o fewn wythnosau. Read

Yr Etholiad Olaf ar y Gyfundrefn Bresennol o Bleidleisio

Beth bynnag yw canlyniad yr Etholiad Cyffredinol ar y 6ed o Fai, mae’n debygol iawn mai un o’r pynciau a fydd yn uchel ar raglen waith y Llywodraeth newydd fydd ystyried y cyfundrefn o bleidleisio cyfrannol.Read

Y Cymry yn America

Mae 50 miliwn o drigolion yr Unol Daleithiau yn brolio fod ganddynt waed Gwyddelig. Mae’n debyg fod ffactorau penodol yn esbonio hyn: yn y lle cyntaf yr allfudo aruthrol a ddigwyddodd yn y bedwerydd ganrif ar bymtheg, oherwydd fod pobl yn llwgu; ac yn yr ail le, bu teuluoedd Gwyddelig yn cenhedlu nifer sylweddol iawn o blant! Read

Telynorion y Byd yn cyrchu i Gaernarfon

Cynhelir, yng Nghanolfan Galeri, Caernarfon dros y Pasg, un o Gystadlaethau Rhyngwladol Mawr y Delyn a fydd yn denu telynorion o bedwar ban y byd. Read

Pleidleisiau teg

O ble mae’r Senedd yn cael ei awdurdod? Pan gefais fy ethol gyntaf ym 1974, roedd rhai o’r hen ASau pryd hynny yn dal i gredu fod sofraniaeth y Senedd yn dod oddi wrth Dduw, a oedd wedi ei gyflwyno i’r Frenhines; ac roedd hithau wedi trosglwyddo rhan o’r awdurdod i’r Senedd. Ymddengys nad oedd a wnelo’r bobl dim oll â Sofraniaeth y Senedd!Read

Economi Cymru’n parhau mewn trafferthion

Mae’r ffigyrau a gyhoeddwyd yn ddiweddar, yn cymharu economi Cymru yn 2007 gyda economi Prydain ac Ewrop, yn achos i ni oll betruso.Read

Saga Cadbury yn codi cwestiynau

Ym 1967 cefais fy hun yn mynd i Mars. Nid i’r blaned! Ymunais â Chwmni Mars yn Slough, sy’n cynhyrchu Mars Bars. Ymuno â Mars oedd fy nghyfle mawr. O fewn cwpl o flynyddoedd yr oeddwn yn Brif Gyfrifydd Costau’r cwmni. Mae’r tebygrwydd fod cwmni Americanaidd yn awr am gymeryd drosodd Cadbury’s, yn fy atgoffa o’m dyddiau yn y diwydiant. Read

Moch Daear a Iechyd Pobl

Roedd fy mam-yng-nghyfraith yn un o bump o blant. Bu i dri ohonynt farw, rhwng 18 a 38 oed, o’r cyflwr a loriodd gymaint o gymunedau yng nghefn gwlad Cymru, fel yn y broydd diwydiannol, canrif yn ôl.Read

Blair yn euog

Mae’r Ymchwiliad Chilcot i ryfel Iraq wedi profi un peth tu hwnt i unrhyw amheuaeth. Roedd Adam Price AS yn iawn wrth geisio a chael Tony Blair wedi ei uchel gyhuddo am arwain Prydain i ryfel anghyfreithlon. Read

Y “Sun” yn achub Llafur?

Roedd yr is-etholiad diweddar yn yr Alban yn caniatau’r Llywodraeth Lafur fwynhau ochenaid o ryddhad. Ym 1997, sedd Gogledd Ddwyrain Glasgow oedd yr un mwyaf diogel oedd gan y Blaid Lafur yn yr Alban. Pryd hynny, cawsont gefnogaeth 22,534 o bleidleiswyr; a dyna oedd y tro olaf, tan yn awr, i’r sedd fwynhau etholiad llawn.Read

Chwilio am ddihangfa

Un o gymeriadau mawr Caernarfon yn yr hanner canrif diwethaf oedd cyfaill o’r enw Wil Napoleon. Un o’i hoff lefydd i gael peint oedd yr Anglesey Arms yng Nghaernarfon. Mae’r dafarn hon mewn safle anhygoel, yn edrych allan dros y Fenai ac wedi ei hadeiladu a’i chefn yn erbyn hen furiau tref Caernarfon. O ganlyniad nid oes gan yr Anglesey ddrws cefn fel y cyfryw. Un o’m hoff ddywediadau gan Wil Napoleon oedd “Paid byth â dechrau ffeit mewn tŷ tafarn heb ddrws cefn”. Yn sicr ddigon byddai perchenogion yr Anglesey Arms yn ddiolchgar iawn ei fod yn meddwl felly! Read

Diystyru Gwersi Gwyddoniaeth

 Mae gwyddonwyr yn delio â’r ffeithiau, cymaint ag y mae’r rheiny ar gael. Ar y llaw arall mae gwleidyddion yn ymwneud â ffeithiau os ydynt yn digwydd eu helpu yn eu dadleuon. Read

Diystyru Gwersi Gwyddoniaeth

 Mae gwyddonwyr yn delio â’r ffeithiau, cymaint ag y mae’r rheiny ar gael. Ar y llaw arall mae gwleidyddion yn ymwneud â ffeithiau os ydynt yn digwydd eu helpu yn eu dadleuon. Read

Ystyr Rhyddid Cenedlaethol yn y ganrif hon

  Hanner canrif yn ôl yr oedd sloganau mawr wedi eu paentio ar waliau Stâd y Faenol ger Bangor, ac ar pontydd rheilffyrdd cyfagos. Roeddynt yn darllen, yn ddigon syml, “Rhyddid i Gymru”. Read